Firudin bəy Köçərli 

Taybuynuz öküz

Bu günlәrdә qәdim dostlarımdan birisi ilә görüşüb, onun halına çox tәәccüb elәdim. Bizim axırıncı görüşüb ayrılmağımızdan hәlә üç il tamam gәlib keçmәyibdir. Amma bu az vaxtın әrzindә әziz dostum bir o qәdәr dәyişilibdir ki, әgәr әvvәlcә o mәnә salam verib, әhval-pürsan olmasa idi vә sәsini çıxartmasa idi, mәn onu tanıya bilmәyәcәkdim. Rast vә gözәl qamәti әyilib, rәngi soluxub, gözlәrinin işığı gedib, sәsi zәiflәnib, üzünün vә başının tüklәri çallanıb vә tamam cüssәsi balacalanıb, qәrәz, canı-başı salamat, tәndürüst vә müqtәdir bir halda ikәn indi çox hәqir vә mәyus görünürdü. Doğrusu ki, dostumun bu pozğun halda vә pәrişan sifәtdә olmağı mәnә dә artıq tәsir edib, halımı digәrgun vә xarab elәdi. Ağzımı açıb, onun bu gunә pәjmürdә hala düşmәyinin sәbәbini soruşmaq istәyirdim ki, onun özü guya mәnim fikrimi duyub, başladı öz әhvalını vә başına gәlәn qәza vә qәdәri söylәmәyә. Sözlәrindәn mәlum oldu ki, hәqiqәtdә kişinin dәrdi çox imiş vә o biçarәni bu hala salan ağ gün olmayıbdır, qara gün olubdur. Bir xeyli öz әhvalatından söylәyib, axırda ürәkdәn bir ah çәkib dedi: Qәrәz, nә başını ağrıdım, mәnim dәrdim yerә-göyә sığası deyil, mәnim günüm taybuynuz öküzün günündәn bәdtәrdir. Vә hәqiqәt hala mültәfit olsanız, yalqız bir mәn deyilәm; hamı müsәlman qardaşlar taybuynuz öküzün halında yaşayıb zillәt vә üsrәt ilә güzәran keçirmәkdәdirlәr. Vәli biar vә xüsusәn avam olmaqları cәhәtә öz hallarından bixәbәrdirlәr vә qәzalarına razı olub, hәr qisim zülm vә sitәmә sәbr vә tәhәmmül edirlәr. Vә çox bәrkә düşәndә özlәrinә bu gunә tәsәlli verirlәr: Kişinin aqibәti gәrәk xeyir olsun. İnşallah, aqibәt vә әbәdi sәadәt biz müsәlmanlar üçündür. Bu dünyamız yox isә dә, axirәtimiz var. “Mәhәmmәd ümmәti damda qalmaz”. Amma mәsәlәnin ikinci misrasını unudurlar vә ya qәsdәn demirlәr ki, “Damdan çıxınca canı da qalmaz...”

Dostumdan tәvәqqe elәdim mәnә bәyan etsin görüm taybuynuz öküzün halı necәdir ki, onu öz halına vә müsәlmanların halına tәşbih qıldı. O gülümsünüb dedi: Taybuynuz öküzün halı belәdir ki, onun buynuzunun biri yoxdur vә belә olan surәtdә o yazıq necә ki, lazımdır özünü xәta vә bәladan mühafizә edә bilmir. Onun taybuynuz olmağına da sәbәblәr çoxdur: ola bilәr ki, xilqәtdәn elә mәyub yaranmış ola vә yainki cahillikdә keyfi qalxıb öz hәmcinsi ilә oynaşıb buynuzlaşan zamanı hәmcinsi ona güc gәtirib, basıb buynuzunun birini dibindәn qoparıbdır. Vә elә dә ola bilәr ki, әvvәlcә xam vaxtda işә getmәkdә bir az kahıllıq vә tәnbәllik etmiş ola vә sahibi acıqlanıb hirs vә qәzәbinin şiddәtindәn vurub, buynuzunun bir tayını çıxardıbdır vә bundan әlavә yenә dә qeyri sәbәblәr ola bilәr, hamısını sadalamağa ehtiyac yoxdur. Hәr halda әvvәl binadan yazığın günü qara gәlib, Allahın qәzәbinә giriftar olubdur. Hәm öz hәmcinslәrinin vә hәm dә bәni-növi-bәşәrin nәzәrindә hörmәtdәn düşübdür. Biçarә guya özü dә öz fәna halını dәrk edib, taleyinә tabe olmaqdan başqa bir çarә bilmir vә cümlәnin xahişini әmәlә gәtirmәkdә olub, öz arzu vә tәmәnnalarını unudubdur vә o gündәn bәri xoş günlük vә rahatlıq qeydinә duşmür vә müttәsil övqatını zәhmәt vә mәşәqqәtdә keçirib, bir kәsdәn çәkdiyi zәhmәtin әvәzinә razılıq vә xoş sifәt görmür. Bir dәfә sahibi onu xoş dillә dindirib könlünü almır. Әgәrçi öküz dilsiz-ağızsız heyvandır, özü danışmır, amma onun barәsindә danışılan sözlәrin çoxunu anlayır. Mәgәr sәn görmürsәn әkinçi yer әkәn zaman nә gözәl sözlәrlә vә xoş avazla mahnı oxuyub, öküzlәri ilә tәrğib elәyir vә öküzlәr necә hali-dillә özlәrini işә verirlәr. Taybuynuz öküzә heç mahnı oxuyan, xoş dillә onu oxşayan vә xatirini alan olmur vә işә bir az ağır gedәndә yaman sözlәrdәn, töhmәtdәn vә döyülmәkdәn başqa bir şey görüb eşitmir, onun ac vә susuz qalmağı da bir kәsin xәyalına girmir....

Amma işә gәlәndә hamı çarpalardan әvvәl yada düşәn taybuynuz öküz olur. Odunamı getmәk, suyamı getmәk lazımdır, taybuynuz öküz olsun, cüt әkmәkmi lazımdır, yenә taybuynuz öküz gәlsin, dәyirmana dәn aparmaq vә dәyirmandan unu evә gәtirmәk taybuynuz öküzün borcudur, xırmanda taxıl döymәk ancaq taybuynuz öküzün işidir. Bu ağır işә yayın isti günlәrindә ondan savayı hansı heyvan tab gәtirә bilәr? Vә çox vaxt xırman döyәndә yazığın ağzını da bağlayırlar ki, belә rәnc vә zәhmәtlә döydüyü arpa-buğdanın külәşindәn vә әlәfindәn yemәsin. Bunların hamısına yenә bir sayaq tab gәtirmәk olar, bunlar demәk olur ki, dәrdin yarısıdır. Fәqirin işi әlәlxüsus çәtinә düşür köç-düş zamanı. Mәlumdur ki, bir az hava qızdı, tәrәkәmә әhli aranda dayana bilmәz. Gәrәkdir yaylağa qaçsın vә orada soyuq düşәnә kimi gәrәk bağ-bostan solmamış özünü arana yetirib şalaqdan vә kal meyvәdәn yeyib qızdırmaya düşsün. Bu dağdan arana vә arandan dağa köçәn zaman taybuynuz öküz kor әzabı çәkir: harada ağır vә narahat yük varsa sarınır onun belinә vә bundan әlavә bir o qәdәr dә üstәlik qoyulur. Köç vaxtı özün bilirsәn ki, xırda-para şeylәr çox olur vә tәrәkәmә әhlindә dә insaf olmaz, әlinә hәr nә gәlsә ağırlığına, yüngüllüyünә baxmayıb atır dilsiz-ağızsız heyvanın üstә: sac, tәknә, sacayaq, cәhrә, nehrә, yun darağı, toyuq sәbәti, su sәnәyi vә yuz cürә belә şeylәr bağlanır taybuynuz öküzün üstә vә hansı ki, dinmәz vә fәrağәt durub üstünә yük qoyulduqca itaәt boynunu әyib guya zәban halilә duyur: “Ey bimürüvvәtlәr! Çox da mәn sizin cövr vә sitәminizә sәbr edib dinmәyirәm; sizdә dә bir insaf olsa nә olar, ey Allahdan bixәbәr insan!?”

İndi, әzizim, cәhd elә taybuynuz öküzun halına düşmә, yoxsa insan övladından rәhm vә mürüvvәt gözlәmәk olmaz. Әgәr bilmәk istәsәn ki, nә sәbәbә taybuynuz öküzdәn savayı özgә heyvanatın haqqında belә zülm olunmur. Onu da әrz elәyim, özgә heyvanlardan bәzisini, sәbәb nә isә, sahibi әziz tutur. Ağır işә salmır ki, arıqlar, әtdәn vә sifәtdәn düşәr. Bәzisi ağır yük götürmür, bir az yükü ağır olanda şıllaq atıb soncuqlayır, yükünü aşırır vә üstündә olan qab-qacağı töküb sındırır. Bәzisi dә kahıl vә inad olub, işә getmir. Yük altında bir az yol gedib yatır, elә ki, yatdı, daha durmağına ümid yoxdur, nә qәdәr acıqlanırsan, döyürsәn, әsla ona kar elәmәyir. Çox vaxt görürsәn ki, yükünü dә açıb özgә taybuynuz kimi heyvanlara yüklәyirlәr, yenә dә durub getmәk istәmir. Belә heyvanın dәrisini soymaqdan başqa özgә әlac yoxdur. Vә bәzisini dә işә artıq qoşanda tündlәşib buynuz göstәrir, belә ki, axırda yenә zәhmәt taybuynuz öküzün üstә düşür. Nә elәmәk? Әvvәl başdan o binәvanın günü qara gәlibdir. Allah heç bәndәsini taybuynuz öküzün gününә salmasın!

 

1906.

Bənzər məqalələr

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

“Kalaşnikov” yeni avtomat istehsal edəcək

20-08-2018-21-29 Xəbərlər

“Kalaşnikov” yeni avtomat istehsal edəcək

“Kalaşnikov” Konserni yeni avtomat istehsal edəcək.

Dünyada 2 milyard yoxsul insan var

20-08-2018-20-33 Xəbərlər

Dünyada 2 milyard yoxsul insan var

Dünya Humanitar Yardım Günü münasibətilə hazırlanan hesabata görə, hazırda dünya...

Dünya okeanı Yeri təhdid edən viruslara yoluxub

20-08-2018-19-59 Xəbərlər

Dünya okeanı Yeri təhdid edən viruslara yoluxub

Bir damcı okean suyunda Yerdə iqlimin dəyişməsinə təsir göstərən hədsiz sayda mi...

İkili skrininq testinin edilməsi üçün ən münasib vaxt hamiləliyin 11-ci həftəsidir

20-08-2018-19-31 Xəbərlər

İkili skrininq testinin edilməsi üçün ən münasib vaxt hamiləliyin 11-ci həftəsidir

Kombinə, yəni ikili test və ya ikili skrininq ana bətnindəki dölün başda xromoso...

Prezident İlham Əliyev hindistanlı həmkarına başsağlığı verib

20-08-2018-18-54 Xəbərlər

Prezident İlham Əliyev hindistanlı həmkarına başsağlığı verib

Prezident İlham Əliyev Hindistan Prezidenti Ram Nat Kovində başsağlığı verib.

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri həmvətənlərimizi Qurban bayramı münasibətilə təbrik edib

20-08-2018-18-41 Xəbərlər

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri həmvətənlərimizi Qurban bayramı münasibətilə təbrik edib

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri şeyxülislam Allahşükür Paşazadə Qurban bayr...

Stolüstü tennis üzrə Azərbaycan və İran yığma komandalarının dostluq görüşü keçirilib

20-08-2018-18-22 Xəbərlər

Stolüstü tennis üzrə Azərbaycan və İran yığma komandalarının dostluq görüşü keçirilib

Bakıda Azərbaycan və İran yığma komandalarının birgə təlim-məşq toplanışı çərçiv...

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan xalqını Qurban bayramı münasibətilə təbrik edib

20-08-2018-18-06 Xəbərlər

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan xalqını Qurban bayramı münasibətilə təbrik edib

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan xalqını Qurban bayramı münasibətilə təbrik edi...

Azərbaycan yığmasına yeni baş məşqçi təyin olunub

20-08-2018-17-52 Xəbərlər

 Azərbaycan yığmasına yeni baş məşqçi təyin olunub

15 yaşadək futbolçulardan ibarət Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi vəzifəsi Fam...

“Samsung Galaxy S10” smartfonu “MWC 2019” sərgisində təqdim ediləcək

20-08-2018-17-36 Xəbərlər

“Samsung Galaxy S10” smartfonu “MWC 2019” sərgisində təqdim ediləcək

“Samsung Galaxy S10” smartfonu 2019-cu ilin fevralında Mobil Dünya Konqresində...

Naxçıvanda yüksək bal toplamış tələbələrlə görüş olub

20-08-2018-17-20 Rəsmi

Naxçıvanda yüksək bal toplamış tələbələrlə görüş olub

Avqustun 20-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının ümumtəhsil məktəblərini bitirər...

Ermənistanda ictimai-siyasi vəziyyət qeyri-sabitdir

20-08-2018-17-04 Xəbərlər

Ermənistanda ictimai-siyasi vəziyyət qeyri-sabitdir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Ermənistanın Ararat əyalətinin Artaşat şəhərində biznes...

BMW Macarıstanda zavod tikəcək

20-08-2018-16-44 Xəbərlər

BMW Macarıstanda zavod tikəcək

Almaniyanın avtomobil istehsalçısı – BMW şirkəti Macarıstanın şərqində yerləşən ...

Tibb fakültəsində quruculuq işləri aparılır

20-08-2018-16-22 Xəbərlər

Tibb fakültəsində quruculuq işləri aparılır

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Dövlət Universitetində Tibb fakültəsinin yerlə...

Naxçıvan şəhərində konsert təşkil olunub

20-08-2018-16-08 Xəbərlər

Naxçıvan şəhərində konsert təşkil olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, “Naxçıvan İslam Mədəniyyətinin Paytaxtı – 2018” devizi ...

“Apple” şirkəti Çinin “App Store” mağazasından minlərlə əlavəni çıxarıb

20-08-2018-15-44 Xəbərlər

“Apple” şirkəti Çinin “App Store” mağazasından minlərlə əlavəni çıxarıb

“Apple Inc” şirkəti “App Store” mağazasının Çin versiyasından ölkədə qeyri-qanun...

Şəhriyar Məmmədyarov Fabiano Karuana ilə qarşılaşacaq

20-08-2018-15-27 Xəbərlər

Şəhriyar Məmmədyarov Fabiano Karuana ilə qarşılaşacaq

Azərbaycan qrossmeysteri Şəhriyar Məmmədyarov ABŞ-ın Sent-Luis şəhərində keçiril...

Nevroloqlar bir sıra xəstəliklərin müalicəsində soyuqdan istifadə ediblər

20-08-2018-15-14 Xəbərlər

Nevroloqlar bir sıra xəstəliklərin müalicəsində soyuqdan istifadə ediblər

Rusiyanın Skolkovo İnnovasiya Mərkəzinin alimləri yeni icad-unikal soyuducu dəbi...

Naxçıvanlı idmançıdan beynəlxalq turnirdə uğurlu nəticə

20-08-2018-15-01 Xəbərlər

Naxçıvanlı idmançıdan beynəlxalq turnirdə uğurlu nəticə

Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin mətbuat xidmətindən N...

“Türkiyə ədəbiyyatı antologiyası” Azərbaycan dilində…

20-08-2018-14-46 Xəbərlər

 “Türkiyə ədəbiyyatı antologiyası” Azərbaycan dilində…

Azərbaycan Tərcümə Mərkəzinin yeni nəşri – “Türkiyə ədəbiyyatı antologiyası” (po...

Naxçıvanda sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların reabilitasiyası diqqət mərkəzində saxlanılır

20-08-2018-14-31 Xəbərlər

Naxçıvanda sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların reabilitasiyası diqqət mərkəzində saxlanılır

“2016-2020-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasında sağlamlıq imkanları məhdud...

Dövlət Sərhəd Xidmətinin silahlı birləşmələrinin birgə taktiki döyüş təlimi başa çatıb

20-08-2018-14-15 Xəbərlər

Dövlət Sərhəd Xidmətinin silahlı birləşmələrinin birgə taktiki döyüş təlimi başa çatıb

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2013-cü il 11 sentyabr ta...

Boksçularımız Serbiyada keçirilən beynəlxalq turnirdə 1 qızıl və 2 bürünc medal qazanıblar

20-08-2018-14-01 Xəbərlər

Boksçularımız Serbiyada keçirilən beynəlxalq turnirdə 1 qızıl və 2 bürünc medal qazanıblar

Serbiyanın Vrbas şəhərində yeniyetmə boksçular arasında keçirilən beynəlxalq tur...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

20-08-2018-13-30 Xəbərlər

 Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında avqustun 21-nə gözlənilən hava proqnozu açıqla...

Yeni qurğu dünyanın istənilən yerindən internetə qoşulmağa imkan verəcək

20-08-2018-12-57 Xəbərlər

Yeni qurğu dünyanın istənilən yerindən internetə qoşulmağa imkan verəcək

“Alcatel” şirkəti dünyanın istənilən yerindən internetə sürətli qoşulma üçün “HH...

Səfir: Konvensiya Xəzəryanı ölkələr arasında mehriban qonşuluq əlaqələrini daha da möhkəmləndirəcək

20-08-2018-12-44 Xəbərlər

Səfir: Konvensiya Xəzəryanı ölkələr arasında mehriban qonşuluq əlaqələrini daha da möhkəmləndirəcək

Xəzərin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanın imzalanması mühüm tarixi hadisədir...

İnternetə çıxışı olmayan telefonların satış həcmi yüksəlib

20-08-2018-12-30 Xəbərlər

İnternetə çıxışı olmayan telefonların satış həcmi yüksəlib

Dünyada ilk dəfə internetə çıxışı olmayan telefonların satış həcmi yüksəlib.

Azərbaycan muğamının “Xan”ı

20-08-2018-12-16 Xəbərlər

Azərbaycan muğamının “Xan”ı

Xan Şuşinskinin anadan olmasından 117 il ötür

Keramika üçün ilk dördölçülü çap texnologiyası hazırlanıb

20-08-2018-11-58 Xəbərlər

Keramika üçün ilk dördölçülü çap texnologiyası hazırlanıb

Honq-Konq Universitetinin tədqiqatçılar qrupu çapdan sonra mürəkkəb formalar ala...

Prezident İlham Əliyev Хüsusi Dövlət Mühafizə Хidmətinin hərbi qulluqçularını təltif etdi - SƏRƏNCAM

20-08-2018-11-42 Xəbərlər

Prezident İlham Əliyev Хüsusi Dövlət Mühafizə Хidmətinin hərbi qulluqçularını təltif etdi - SƏRƏNCAM

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikası Хüsusi Dövlət Mühafizə Хidmətinin...