Qrenlandiya 2009-cu il Özünüidarəetmə haqqında Qanuna əsasən Danimarkadan müstəqillik qazana bilər, lakin onun gələcəyi mürəkkəb geosiyasi vəziyyətə görə qeyri-müəyyən olaraq qalır.
NTV xəbər verir ki, ada Arktikada yerləşməsi, təbii sərvətlərə çıxışı və yeni dəniz marşrutları səbəbindən ABŞ üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir.
1951-ci il sazişi ABŞ-yə Qrenlandiyada hərbi mövcudluğa imkan verir və ekspertlər hesab edirlər ki, Vaşinqton çətin ki, bu təsir vasitəsindən imtina etsin. Təxminən 56 min əhalisi və məhdud iqtisadiyyatı ilə müstəqil Qrenlandiya ciddi çətinliklərlə və artan xarici təzyiq riski ilə üzləşə bilər.
Kopenhagen Universitetinin Sakso İnstitutunun dosenti Morten Rasmussenin fikrincə, Qrenlandiya üçün müstəqilliyə aparan davamlı yol Avropa İttifaqına üzvlükdən keçir. O qeyd edir ki, Aİ adaya siyasi zəmanətlər, iqtisadi dəstək və böyük dövlətlərin təzyiqindən qorunmanı təmin etməyə qadirdir.
Paradoksaldır, lakin Qrenlandiyanın artıq Avropa inteqrasiyasında iştirak təcrübəsi var idi. Danimarka 1973-cü ildə Avropa İqtisadi Birliyinə qoşulduqda, əhalinin 71%-nin buna qarşı çıxmasına baxmayaraq, ada da onunla birlikdə qoşuldu. 1979-cu ildə özünüidarəetmə hüququ əldə etdikdən sonra yeni referendum keçirildi və 1985-ci ildə Qrenlandiya Birlikdən çıxdı.
Lakin, ada Xarici Ərazilər Proqramının bir hissəsi olaraq Aİ ilə xüsusi münasibətlərini qoruyub saxladı, onun sakinləri isə Aİ vətəndaşları statusundan istifadə etməyə davam edirlər.
Rasmussenin qiymətləndirməsinə görə, Aİ-yə qayıtması Qrenlandiyaya Danimarkanın maliyyə dəstəyini itirməsini kompensasiya etməyə və eyni zamanda, siyasi sərbəstliyini gücləndirməyə imkan verərdi. Bu şəraitdə məhz Avropaya inteqrasiya adanın həqiqi və davamlı müstəqilliyini təmin etməkdə əsas amilə çevrilə bilər.
NTV canlı
Radio canlı
Nuhçıxan