Avropa İttifaqı (Aİ) və Norveçdə paylama şəbəkələrinə investisiyaların 2027-ci ildə 48 milyard avroya çatacağı gözlənilir ki, bu da elektrikləşdirmə və bərpaolunan enerji inteqrasiyasının sürətlənməsi ilə əlaqədardır.
NTV xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, bu barədə Avropa elektrik sektoru assosiasiyası olan “Eurelectric”in hesabatında deyilir.
Bildirilir ki, paylama şəbəkələrinə investisiyaların 2027-ci ildə orta illik 12,5 faiz artımla 48 milyard avroya çatacağı proqnozlaşdırılır. Bununla da investisiya həcmini son 6 illik dövrdə ikiqat artacağı gözlənilir.
Paylama sistemi operatorlarının elektrikləşdirməni təşviq etmək və bərpaolunan enerji mənbələrini sistemə inteqrasiya etmək üçün şəbəkələrə rekord səviyyədə kapital yönəltdiyi qeyd olunur. Lakin icazə proseslərində gecikmələr, xərclərin yavaş geri qaytarılması, tənzimləyici qeyri-müəyyənliklər, təchizat zəncirindəki maneələr və ixtisaslı işçi qüvvəsinin çatışmazlığı investisiya planlarının vaxtında həyata keçirilməsi üçün risklər yaradır.
“Eurelectric” qeyd edir ki, bu amillər Avropada elektrikləşdirmə üçün lazım olan infrastrukturun istismara verilməsini gecikdirə bilər.
Enerji keçidində paylayıcı şəbəkələrin rolu yalnız bərpaolunan enerji layihələrini sistemə qoşmaqla məhdudlaşmır. Damlarda Günəş sistemlərinin, batareyaların və ağıllı sayğacların geniş yayılması ilə həm istehlak edən, həm də elektrik enerjisi istehsal edən istifadəçilərin sayı sürətlə artır. Avropada paylayıcı sistem operatorlarına qoşulmuş bu cür istifadəçilərin sayı 2022-2025-ci illər arasında orta hesabla 4 dəfə artıb. Eyni dövrdə sənaye istehlakçılarının paylayıcı şəbəkələrə qoşulma tələbatı da əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Xüsusilə Mərkəzi və Şərqi Avropada və İberiya yarımadasında sənaye genişlənməsi paylayıcı şəbəkələrə olan ehtiyacı artırır və bəzi ölkələrdə məlumat mərkəzinə qoşulma tələbləri də bu kontekstdə nəzərdən keçirilir.
Şəbəkə investisiyalarına ehtiyacı artıran digər amil bərpaolunan enerji və saxlama layihələrinin qoşulma növbələridir. Aİ-də şəbəkə bağlantısını gözləyən dəyişkən bərpaolunan enerji layihələrinin tutumunun sürətlə artdığı və layihə hovuzunun mövcud şəbəkə tutumunu aşdığı bildirilir. Lakin qeyd olunur ki, qoşulma növbəsindəki layihələrin yalnız kiçik bir hissəsinin sonda istismara verilməsi gözlənilir.
Aİ-də şəbəkə miqyaslı batareya saxlama tutumu 2025-ci ildə iki dəfədən çox artaraq bu ilin əvvəlində 11,2 giqavata çatıb. Bildirilir ki, elan edilmiş bütün layihələr həyata keçirilərsə, saxlama layihəsi hovuzu 80 giqavat və 230 giqavat/saatı ötə bilər.
2030-cu il hədəflərinə çatmaq üçün Aİ-nin mövcud gücə əlavə olaraq 450 giqavatdan çox yeni bərpaolunan enerji gücünə ehtiyacı var. Bu ilin yanvar-avqust aylarında Günəş enerjisi istehsalı əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 36,4 teravat/saat, qurudakı külək enerjisi 17,4 teravat/saat, dənizdə külək stansiyaları isə 6,1 teravat/saat artıb. Beləliklə, külək enerjisi istehsalında ümumi artım 23,5 teravat/saata çatıb.
Aİ elektrik istehsalında külək və Günəş enerjisinin birgə payı 2025-ci ildə ilk dəfə 30 faizə yüksəlib, qazıntı yanacaqlarının payı isə 30 faizdən aşağı düşüb.
Bərpaolunan enerji mənbələrindən enerji istehsalının artması şəbəkə tələbatını artırır. Külək və Günəş enerjisindən elektrik enerjisi istehsalı 2019-cu ildəki 470 teravat/saatdan 2025-ci ildə 824 teravat/saata qədər artıb. 2026-cı ilin iyul ayına qədər dəyişkən bərpaolunan mənbələrin Aİ-nin elektrik enerjisi istehsalında payı 40 faiz olub.
“Eurelectric”ə görə, bərpaolunan enerji istehsalında sürətli artım şəbəkələrin gücləndirilməsi, saxlama tutumunun artırılması və tələbat tərəfinin dayanıqlığının yaxşılaşdırılması ehtiyacını da artırıb.
Qeyd edək ki, Aİ və Norveçdə paylama sistemi operatorları tərəfindən şəbəkə investisiyaları 2021-ci ildə 24 milyard avro olub, 2024-cü ildə isə 36 milyard avroya yüksəlib.
NTV canlı
Radio canlı
Nuhçıxan