Tarixdə ilk dəfə olaraq qlobal akvamədəniyyət istehsal həcmində ənənəvi balıqçılığı üstələyərək dünya əhalisi üçün əsas balıq və dəniz məhsulları mənbəyinə çevrilib.
NTV xəbər verir ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) yeni “Dünya balıqçılığı və akvamədəniyyətin vəziyyəti – 2026” hesabatına görə, qlobal balıq və dəniz məhsulları istehsalı 2024-cü ildə rekord həddə - 188,2 milyon tona çatıb.
Təşkilatın məlumatına görə, 2024-cü ildə akvamədəniyyət istehsalı ilk dəfə olaraq açıq dənizlərdə tutulan balıqları üstələyib. FAO bunu qlobal qida sistemi üçün əhəmiyyətli mərhələ adlandırır.
Qeyd olunur ki, balıq dünya əhalisi üçün əsas qida mənbəyi olaraq qalır. Hər il adambaşına orta hesabla 20,7 kiloqram balıq istehlak olunur ki, bu da indiyə qədər qeydə alınan ən yüksək səviyyədir. Milyardlarla insan üçün balıq məhsulları zülal, vitamin və omeqa-3 yağ turşularının vacib mənbəyidir.
FAO-nun məlumatına görə, təxminən 64 milyon insan birbaşa balıqçılıq və akvamədəniyyət sahələrində çalışır. Emal, nəqliyyat və ticarət nəzərə alınmaqla, bu sənaye dünyada təxminən 600 milyon insanın dolanışığını təmin edir.
Asiya akvamədəniyyət sahəsində aparıcı mövqeyə malikdir, lakin Afrika və Latın Amerikasında da əhəmiyyətli istehsal artımı müşahidə olunur. Təşkilat vurğulayır ki, akvamədəniyyətin inkişaf etdirilməsi, xüsusən də kənd yerlərində ərzaq təhlükəsizliyinin yaxşılaşdırılmasına, iş yerlərinin yaradılmasına və yoxsulluğun azaldılmasına töhfə verir.
Bununla belə, FAO mövcud risklər barədə də xəbərdarlıq edir. Adekvat nəzarət olmadan, akvamədəniyyət təsərrüfatları suyun çirklənməsi, xəstəliklərin yayılması və təbii ekosistemlərin pozulması da daxil olmaqla mənfi ətraf mühit təsirlərinə səbəb ola bilər.
İqlim dəyişikliyi sənaye üçün ciddi bir problem olaraq qalır. Okean temperaturunun yüksəlməsi, dəniz suyunun turşuluğunun artması və balıq miqrasiyası yollarının dəyişdirilməsi balıqçılıq və sahil icmalarına getdikcə daha çox təsir göstərir.
Bu baxımdan, FAO ölkələri sənayeni iqlim dəyişikliyinə uyğunlaşdırmaq üçün tədbirləri artırmağa, qanunsuz balıq ovuna qarşı mübarizəni gücləndirməyə, zərərli subsidiyaları aradan qaldırmağa, elmiəsaslı və ekoloji cəhətdən dayanıqlı istehsal metodlarının tətbiqini genişləndirməyə çağırır.
FAO açıq şəkildə bildirir: “Transformasiya dəyişikliyi” olmadan sənaye ciddi pozuntularla üzləşə bilər, lakin ölkələr davamlı inkişaf təcrübələrini və elmiəsaslı yanaşmanı qəbul edərsə, akvamədəniyyət Yer kürəsində həyatın asılı olduğu okeanları məhv etmədən dünyanı qidalandırmağa davam edəcək”.
NTV canlı
Radio canlı
Nuhçıxan