İyunun 20-si Ümumdünya Qaçqınlar Günüdür

Dünya ictimaiyyəti hər il iyunun 20-də Ümumdünya Qaçqınlar Gününü qeyd edir.

NTV xəbər verir ki, 2000-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Məclisi iyunun 20-sini Ümumdünya Qaçqınlar Günü kimi müəyyənləşdirən xüsusi qətnamə qəbul edib. Hər il iyunun 20-də qeyd olunan bu gün müharibə, təqib və zorakılıq səbəbindən öz ölkələrini tərk etməyə məcbur olmuş insanların gücünü, dözümlülüyünü və cəsarətini göstərir. Bu gün həm də onların yaşadıqları çətinliklərə diqqət çəkmək, cəmiyyətlərdə anlayış və həmrəylik yaratmaq məqsədi daşıyır.

BMT-nin təşəbbüsü ilə 2026-cı ildə bu mühüm tarix “Hər kəs təhlükəsiz olana qədər” devizi altında keçirilir.

Təşkilatın məlumatına görə, cari ildə Ümumdünya Qaçqınlar Günü dünyanın bütün regionlarında təhlükəsizlik və müdafiə vədinin ciddi sınaq qarşısında qaldığı bir dövrə təsadüf edir. Qaçqınların Statusuna dair 1951-ci il Konvensiyasının qəbulundan 75 il keçməsinə baxmayaraq, həmin vəd beynəlxalq ictimaiyyətin ən mühüm öhdəliklərindən biri olaraq qalır, yəni öz yurdlarını tərk etməyə məcbur olmuş insanlar təhlükə ilə üzləşəcəkləri yerlərə geri qaytarılmamalı və məcburi köçkünlük dövründə ləyaqətli şəraitdə yaşamaq imkanına malik olmalıdırlar. Müharibənin dağıntıları fonunda yaranan bu prinsip heç vaxt yalnız bir region, nəsil və ya xalq üçün nəzərdə tutulmayıb, o, bütün bəşəriyyət üçün qəbul edilmiş universal öhdəlikdir. Bu gün həmin müdafiəyə hər zamankından daha çox ehtiyac var.

Məlumatda qeyd olunub ki, dünyada 117 milyondan çox insan məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb. Onların arasında Sudandakı müharibə nəticəsində didərgin düşən ailələr, Konqo Demokratik Respublikasındakı zorakılıqdan qaçan insanlar, eləcə də Ukrayna, Əfqanıstan, Suriya, Myanma və digər ölkələrdə davam edən böhranlardan zərər çəkən milyonlarla insan var. Təhlükədən qaçan insanların müdafiəsi təmin edilmədikdə, qeyri-sabitlik daha da dərinləşir, ailələr həyati təhlükə yaradan marşrutlara üz tutmağa məcbur olur, uşaqlar təhsil imkanlarından məhrum qalır, qadınlar və qızlar daha böyük risklərlə qarşılaşır, ev sahibi icmalar isə ehtiyac duyduqları dəstəyi ala bilmirlər. Buna görə də qaçqınların müdafiəsi yalnız humanist yanaşma deyil, həm də sabitlik və sülhün vacib şərtidir. Müdafiə isə yalnız o zaman tam həyata keçirilmiş hesab edilir ki, qaçmağa məcbur olmuş insanlar qorxu olmadan yaşaya, həyatlarını yenidən qura, cəmiyyətə töhfə verə və şərait yaratdıqda könüllü, təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə öz evlərinə qayıda bilsinlər.