Çilidə yerləşən teleskopdan istifadə edən alimlər Plutonun ətrafında fırlanan buzlu cisim aşkar ediblər. Yeni kəşf edilən kosmik obyekt Günəş sistemimizin cırtdan planetlər siyahısına qoşula bilər. Tədqiqatçılar bildiriblər ki, “2026 ED138” adlı namizədin diametri təxminən 600 ilə 1500 km arasındadır və Günəşdən Yerə olan məsafədən təxminən 46 dəfə uzaqda fırlanır. Müqayisə üçün bildirilib ki, Pluton Günəşdən Yerə olan məsafədən orta hesabla təxminən 40 dəfə uzaqda yerləşir.
NTV “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, kosmik obyekt Çilinin mərkəzindəki Serro Paçon dağının zirvəsində yerləşən yeni “Vera C. Rubin” rəsədxanası vasitəsilə aşkar edilib. Teleskop ABŞ Milli Elm Fondu və ABŞ Energetika Nazirliyinin birgə təşəbbüsüdür.
Obyektin cırtdan planet olduğunu təsdiqləmək üçün əlavə müşahidələr aparılmalıdır. Bu fakt təsdiqlənərsə, “2026 ED138” səma cisimlərini təsnif edən qlobal orqan olan Beynəlxalq Astronomiya Birliyi tərəfindən tanınan digər beş cırtdan planetə qoşulacaq. Bu siyahıya Neptundan kənarda orbitdə olan Pluton, Eris, Haumea və Makemake və Mars ilə Yupiter arasındakı əsas asteroid qurşağında yerləşən Serera daxildir.
Mövcud məlumatlara əsasən, “2026 ED138” ən böyük cırtdan planetlərdən biri olacaq.
Pluton uzun müddət Günəş sisteminin doqquzuncu və ən xarici planeti hesab olunurdu, lakin 2006-cı ildə Beynəlxalq Astronomiya Birliyi tərəfindən cırtdan planet kimi yenidən təsnif edildi, çünki o, təşkilatın planetlə bağlı rəsmi tərifinə cavab vermirdi. Pluton və yeni cırtdan planet namizədi Günəş sisteminin müxtəlif buzlu cisimlərlə dolu soyuq bölgəsində yerləşir.
“2026 ED138”in ölçüsü və tərkibi ilə bağlı hələ də suallar var. Cırtdan planet hesab edilmək üçün bir cismin öz cazibə qüvvəsinin onu dəyirmi formaya çəkməsi üçün kifayət qədər kütləsi olmalıdır. Yeni kəşf edilən göy cisminin bunun üçün kifayət qədər kütləsi var, lakin astronomlar qeyd edirlər ki, faktları dəqiqləşdirmək üçün daha çox müşahidəyə ehtiyac var.
