İsveç məktəbliləri PISA tarixində ən aşağı nəticələri göstəriblər

İsveç məktəblilərinin PISA beynəlxalq tədqiqatında nəticələri ölkənin 2000-ci ildən keçirilən bu qiymətləndirmədə iştirak etdiyi bütün dövr ərzində ən aşağı səviyyəyə düşüb.

NTV xəbər verir ki, “PISA 2025”in nəticələrinə əsasən, İsveçin 15 yaşlı məktəbliləri riyaziyyat üzrə orta hesabla 464 bal toplayıblar. Bu, 2022-ci illə müqayisədə 18 bal azdır. Oxu savadlılığı üzrə göstərici 21 bal azalaraq 466 bala düşüb. Hər iki azalma statistik baxımdan əhəmiyyətli hesab olunur. Təbiət elmləri üzrə nəticə isə 493 baldan 485 bala enib, lakin bu dəyişiklik statistik baxımdan əhəmiyyətli sayılmayıb.

İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) təxmini qiymətləndirməsinə görə, PISA-da təxminən 20 bal 15 yaşlı məktəblinin təhsilində təqribən birillik irəliləyişə uyğundur. Beləliklə, oxu və riyaziyyat üzrə nəticələrin hazırkı enişi əhəmiyyətlidir. İsveçin göstəriciləri hazırda İƏİT ölkələri üzrə orta səviyyəyə yaxındır.

Nəticələrin azalması yalnız İsveçdə müşahidə olunmur. Şimali Avropanın bütün ölkələri PISA-da iştirak etdikləri tarix ərzində ən aşağı nəticələri göstəriblər. OECD-də orta göstəricilər də hər üç fənn üzrə rekord dərəcədə aşağı səviyyəyə düşüb.

OECD mümkün səbəblərdən biri kimi gənclərin oxu vərdişlərinin dəyişməsini göstərir. Məktəblilər üçün uzunmüddətli diqqət tələb edən uzun mətnli tapşırıqlar daha çətin olur. Gənclər bədii ədəbiyyatı, çap formatında qəzet və jurnalları daha az oxuyur, bunun əvəzində rəqəmsal məzmuna, sosial şəbəkələrə və videooyunlara getdikcə daha çox vaxt ayırırlar.

Bununla belə, OECD vurğulayır ki, nəticələrin azalmasının vahid səbəbini müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Xüsusilə, COVID-19 pandemiyası baş verənləri tam izah edə bilməz. Pandemiya dövründə İsveçdə məktəblər açıq qalsa da, ölkənin göstəriciləri yenə də pisləşib.

Orta nəticənin azalmasına baxmayaraq, İsveçdə ən yüksək nəticə göstərən məktəblilərin payı OECD üzrə orta göstəricidən yüksək olaraq qalır: 14,1 faizə qarşı 11,9 faiz. Eyni zamanda, İsveçdəki 15 yaşlı şagirdlərin 19,4 faizi, yəni təxminən hər beş nəfərdən biri üç fənnin heç birində baza bilikləri səviyyəsinə çatmır.

PISA-nın nəticələri İsveçdə parlament seçkilərinə cəmi beş gün qalmış açıqlanıb. Bununla belə, onlar məktəblilərin uzun illər ərzindəki təhsil nəticələrini əks etdirir və yalnız hazırkı hökumətin siyasətinə verilən qiymət kimi nəzərdən keçirilə bilməz.