Neft qiymətləri ötən həftə 5 faizədək artıb

Qlobal qeyri-müəyyənlik səbəbindən birjalarda neft qiymətləri ötən həftə ərzində təxminən 5 faiz bahalaşıb.

NTV xəbər verir ki, yeni həftənin ilk ticarət günündə isə ABŞ-nin İrana qarşı gözlənilən yeni sanksiyaları və İranın bəzi İraq tankerlərinin Hörmüz boğazından keçməsinə icazə verməsi fonunda neft qiymətləri ucuzlaşmağa başlayıb. Hazırda Londonun ICE birjasında “Brent” neftinin bir bareli 93 dollardan, Nyu-Yorkun NYMEX birjasında “Light” markalı xam neftin bir bareli isə 85 dollardan yuxarı ticarət edilir. Ötən həftə hər iki markalı xam neftin qiyməti ABŞ və İran arasında sülh danışıqlarının dayandırılmasından sonrakı müddət ərzində ilk dəfə ardıcıl ikinci həftə artım nümayiş etdirib.

Ekspertlər hesab edirlər ki, ABŞ və İran arasında danışıqların dalana dirənməsi, Hörmüz boğazından neft daşınması ilə bağlı davam edən qeyri-müəyyənlik təchizatla bağlı narahatlıqları artırır, gərginliyin hərbi sahədən iqtisadi sahəyə keçməsi isə neft bazarlarında riskləri dərinləşdirir. Bazarlar ABŞ-nin İrana qarşı bu gün elan edilməsi gözlənilən yeni iqtisadi sanksiyalara diqqəti yönəldib. Tehran administrasiyası isə iqtisadi təzyiqə qarşı daha sərt qisas alacağı ilə bağlı açıqlamalar səsləndirib. Bütün bu proseslər müharibədən əvvəl qlobal neft tədarükünün təxminən beşdəbirinin keçdiyi Hörmüz boğazından neft daşınmalarının əhəmiyyətli dərəcədə azalması səbəbindən enerji bazarlarında təchizatla bağlı narahatlıqları daha da artırır.

Analitiklərin fikrincə, ABŞ-nin İranı iqtisadi cəhətdən təcrid etmək siyasətinin nə dərəcədə uğurlu olacağı məlum deyil. Bildirilir ki, sanksiyalar gözlənilən effekti verərsə, İranın daha böyük güclə cavab vermə ehtimalı enerji bazarları üçün ciddi risk yarada bilər. İran hökumətindəki daha “mülayim fiqurlar” gərginliyi azaltmaq istəyir, sərt xətt tərəfdarları isə mübarizəni davam etdirmək istəyir. Həftənin sonuna qədər hansı tərəfin daha təsirli olduğu aydınlaşa bilər.

Bundan başqa, ABŞ-nin blokadası Tehranın neft daşınmasını azaldıb və bu da Çin alıcılarına İran nefti təkliflərinin azalmasına və həmin bazarda qiymətlərin artmasına səbəb olub.