Yer rekord həcmdə istilik udur: “Euractiv” nəşrinin icmalı

Yer planeti istiliyi indiyədək olduğundan daha sürətlə toplayır ki, bu da qlobal iqlim sistemində artan disbalansdan xəbər verir.

NTV xəbər verir ki, “Euractiv” nəşri Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının (ÜMT) məlumatlarına istinad edərək bu nəticəyə gəlib.

Nəşrdə qeyd olunur ki, qlobal istiləşmə nəticəsində yaranan artıq enerjinin böyük hissəsi okeanlarda toplanır. ÜMT-nin qiymətləndirməsinə görə, əlavə istiliyin 90 faizdən çoxu məhz okeanlar tərəfindən udulur, halbuki qurunun payına təxminən 5 faiz, atmosferin payına isə cəmi 1 faiz düşür.

“Euractiv” vurğulayır ki, istiliyin bu cür paylanma strukturu hava temperaturunun artımını müvəqqəti olaraq “yumşaldır”, lakin eyni zamanda uzunmüddətli riskləri gücləndirir. Okeanlarda enerjinin toplanması onların rekord səviyyələrədək isinməsinə gətirib çıxarır ki, bu da öz növbəsində su kütlələrinin dövranına təsir edir, dəniz səviyyəsinin yüksəlməsini sürətləndirir və ekstremal hava hadisələrini gücləndirir.

Məqalənin müəllifləri qeyd edirlər ki, müşahidə olunan enerji disbalansı birbaşa insan fəaliyyəti ilə, ilk növbədə isə fosil yanacaqların yandırılması zamanı istixana qazlarının emissiyaları və meşələrin qırılması ilə bağlıdır. Bu proseslər Yerə daxil olan və ondan əks olunan enerji arasında təbii tarazlığı pozur.

Materialda həmçinin bildirilir ki, atmosferin payına düşən istilik nisbətən az olsa da, məhz o, planet səthində qeydə alınan qlobal temperatur artımını müəyyən edir. ÜMT xəbərdarlıq edir ki, hətta bu “kiçik” pay belə artıq istilik dalğalarının, quraqlıqların, güclü yağıntıların və digər ekstremal hadisələrin daha tez-tez baş verməsinə səbəb olur.

“Euractiv” qeyd edir ki, mövcud tendensiyalar iqlim dəyişikliklərinin sürətləndiyini göstərir. Toplanan istilik həcminin artması iqlim böhranının dərinləşməsinin əsas göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirilir.

Beləliklə, nəşrdən belə nəticə çıxarılır ki, istiliyin əhəmiyyətli hissəsi hələlik okeanlarda “gizlənsə” də, onun nəticələri artıq bütün dünyada hiss olunur. ÜMT emissiyaların azaldılması üzrə təcili tədbirlərə çağırır, çünki iqlim sistemində enerjinin daha da toplanması daha ciddi və geri dönməz dəyişikliklərə gətirib çıxara bilər.