BMT-nin iqlim rəsmisi: Müharibə və yüksək enerji qiymətləri bərpaolunan mənbələrin əhəmiyyətini artırır

BMT-nin iqlim dəyişikliyi üzrə yüksəkvəzifəli rəsmisi bazar ertəsi günü xəbərdarlıq edib ki, qlobal enerji təchizatının pozulması bütün dünyada hiss olunur, çünki Yaxın Şərqdəki münaqişələr neft və qaz qiymətlərini kəskin şəkildə artırır, həmçinin Ukraynadakı müharibənin yaratdığı bazar qeyri-sabitliyini əks etdirir.

NTV təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, Brüsseldə keçirilən Yaşıl Böyümə Sammitində çıxış edən BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının (UNFCCC) icraçı katibi Saymon Still dəyişkənliyin bərpaolunan enerjinin strateji dəyərini artırdığını vurğulayıb. O, Avropa iqlim və ətraf mühit nazirlərini biznes, investorlar və digər əsas maraqlı tərəflərlə birlikdə bir araya gətirən tədbirdəki çıxışında deyib: “Bərpaolunan enerji mənbələri vəziyyəti dəyişir. Günəş işığı dar və həssas gəmiçilik boğazlarından, vergi ödəyiciləri tərəfindən maliyyələşdirilən böyük dəniz eskortlarından asılı deyil və bərpaolunan enerji ölkələrə qlobal qarışıqlıqdan özlərini təcrid etməyə və yanlış siyasətindən yayınmağa imkan verir”.

Still əlavə edib ki, bərpaolunan enerji həqiqətən də qitədəki insanların əsas prioritetlərini - təhlükəsizlik, yüksək maaşlı iş yerləri, daha yaxşı sağlamlıq və artan yaşayış xərclərinin azaldılmasını təmin edir.

“Qazıntı yanacağından asılılıq ölkələrin milli təhlükəsizliyi və suverenliyini əlindən alır, onu itaətkarlıq və artan xərclərlə əvəz edir”, - deyə o bildirib. BMT rəsmisi əlavə edib ki, reallıq seçicilərin əksəriyyətinin tələb etdiyi şeydir, iqlim tədbirləri geniş miqyasda nəticə verir: “Bərpaolunan enerji mənbələri və dayanıqlıq xərcləri azaldır və daha çox iş yeri yaradır”.

Still daha sonra bildirib: “Qazıntı yanacağı böhranına qarşı bəzi reaksiyalar problemin səbəbini ikiqat artırmağı və bərpaolunan enerjiyə keçidi yavaşlatmağı iddia edir, baxmayaraq ki, bu mənbələr hesabına əldə edilən enerjinin daha ucuz, təhlükəsiz və bazara daha sürətli çıxarılması açıq-aydın görünür. Bu, tamamilə xəyaldır, çünki tarix bizə deyir ki, qazıntı yanacağı böhranı dəfələrlə baş verəcək”. Onun sözlərinə görə, mədən yanacağından asılılıq iqtisadiyyatların, ev təsərrüfatları büdcələrinin və biznes gəlirlərinin xaotik bir dünyada geosiyasi şokların və qiymət dəyişkənliyinin mərhəmətində” olması deməkdir.

Saymon Stillin Brüsseldə görüşən nazirlərə mesajı sadə idi: Qazıntı yanacağı idxalından asılılıq Avropanı əbədi olaraq böhrandan böhrana süründürəcək, ev təsərrüfatları və sənaye sahələri sözün əsl mənasında böhran keçirəcək.

BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Komissiyasının rəhbəri qeyd edib ki, Aİ hər hansı digər böyük iqtisadiyyatdan daha çox qazıntı yanacağı idxalına güvənir və bu, yalnız 2024-cü ildə qitəyə 420 milyard avrodan çox ziyan vurub. 2025-ci ildə bərpaolunan enerji mənbələrinin dünyanın ən böyük elektrik mənbəyi kimi kömürdən daha çox yer tutduğunu və təmiz enerjiyə 2 trilyon dollardan artıq - qazıntı yanacaqlarından ikiqat çox investisiya qoyulduğunu qeyd edən Still “fürsətlərin çox böyük olduğunu” bildirib.

İqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə və ambisiyalarda lider olan Avropanın səyləri, o cümlədən Emissiya Ticarət Sxemi təmiz enerjiyə qoyulan investisiyanı artırır və innovasiyanı irəli aparır. Buraya yaşıl polad, gəmiçilik və sement sahəsində lider olan SSAB, “Maersk və Holcim”, külək enerjisi, enerji saxlama və elektrotexnologiya xidmətləri sahəsində qabaqcıl şirkətlər olan “Siemens”, “Schneider” və IPS daxildir.

Still qeyd edib: “Avropa yaşıl böyümə fonunda təhsil, güclü institutlar, ağıllı tənzimləmə, sosial ədalət, innovasiya və intellektual mülkiyyət daxil olmaqla bir çox güclü tərəflərdən istifadə edərək, onları planlar və siyasətlərlə dəstəkləyərək yeni başlayan trilyonlarla avroluq qızıl investisiya mədənini daimi olaraq ələ keçirə bilər”. Onun sözlərinə görə, ötən əsrdə müharibədən sarsılmış bir qitə inteqrasiyanın təməlini qurmaq üçün bir araya gəldikdə, enerji siyahıda birinci yerdə idi, çünki ölkələr əməkdaşlıq yolu ilə əldə edilən təhlükəsiz və əlverişli təchizatın sülh və rifahın əsası olduğunu başa düşürdülər. “İndi bu həqiqətlər həmişəkindən daha vacibdir”, - deyə o çıxışını yekunlaşdırıb.