Böyrəklərin duz emalındakı ritm pozuntusu gecə qan təzyiqini yüksəldə bilər

İnsanların əksəriyyətində yuxu zamanı qan təzyiqi təxminən 10-20 faiz azalır. Lakin bəzi insanlarda gecə saatlarında qan təzyiqinin bu şəkildə aşağı düşməsi baş vermir. “Non-dipper” adlandırılan bu vəziyyət ürək-damar xəstəlikləri, insult, böyrək xəstəlikləri və vaxtından əvvəl ölüm riskinin artması ilə əlaqələndirilir.

NTV xəbər verir ki, Vaterloo Universitetinin tədqiqatçıları apardıqları yeni araşdırmada gecə qan təzyiqinin yüksək qalmasının mümkün səbəblərindən birini müəyyənləşdiriblər. Araşdırmaya görə, böyrəklərin duzu emal etməsində sutkalıq ritmin cəmi bir neçə saatlıq yerdəyişməsi belə, yuxu zamanı qan təzyiqinin normal azalmasının qarşısını ala bilər.

Tədqiqatın rəhbərlərindən biri, Vaterloo Universitetinin tətbiqi riyaziyyat professoru, Riyazi Biologiya və Tibb üzrə Tədqiqat kafedrasının rəhbəri Anita Layton bildirib ki, qan təzyiqinin tənzimlənməsində iştirak edən böyrəklər, qan damarları, sinir sistemi və hormonların hər birinin 24 saatlıq bioloji ritmi var. Onun sözlərinə görə, bu sistemlərin ritminin vaxt baxımından bir-biri ilə uyğunluğu ritmin özünün xüsusiyyətləri qədər əhəmiyyətli ola bilər.

Alimlər insan orqanizminin mürəkkəb kompüter modelindən istifadə edərək bioloji ritmlərdəki dəyişikliklərin yuxu zamanı qan təzyiqinə təsirini araşdırıblar. Model ayrı-ayrı fizioloji sistemlərin ritmlərini müstəqil şəkildə dəyişdirməyə imkan verib.

Nəticələr göstərib ki, böyrəklərin sutkalıq ritminin zəifləməsi gecə qan təzyiqinə nisbətən məhdud təsir göstərir. Lakin böyrək ritminin cəmi bir neçə saat gecikməsi normal gecə təzyiqinin azalmasını poza və qan təzyiqinin yuxu zamanı yüksək qalmasına səbəb ola bilər.

Bu təsirin, xüsusilə yüksək miqdarda duz qəbul edən və duza həssaslığı yüksək olan insanlarda daha güclü olduğu müəyyənləşdirilib. Hər iki amil yüksək qan təzyiqi ilə əlaqələndirilir.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, nəticələr hələlik klinik tövsiyə kimi qəbul edilə bilməz. Araşdırma kompüter modelləşdirilməsinə əsaslandığından, əldə olunan mexanizmin insanlarda eksperimental və klinik tədqiqatlarla təsdiqlənməsinə ehtiyac var.

Alimlərin fikrincə, yeni yanaşma gecə hipertoniyasının və yuxu zamanı qan təzyiqi kifayət qədər azalmayan “non-dipper” vəziyyətinin səbəblərinin daha yaxşı anlaşılmasına və gələcəkdə onun müalicəsi üçün yeni üsulların hazırlanmasına kömək edə bilər.